İtiraf etmeliyim ki, bu konuyu yazmaya başlamadan önce “müşavirlik” kelimesinin o gri, sıkıcı ve bürokratik tınısını nasıl kıracağımı uzun uzun düşündüm. Hatta bir ara vazgeçip “boşver, kimse şantiye tozunu merak etmez” dedim (ama buradayız işte).
Gelin, o çok havalı “Müşavirlik” tabelasını şantiyenin girişinden söküp, arkasında aslında ne olmadığını konuşalım.
Bir “Polis” Değildir (Veya Elinde Cetvelle Bekleyen O Öğretmen)
Çoğu kişi müşaviri, işçinin başında dikilip hata arayan, her şeye “olmaz” diyen o sevimsiz figür sanıyor. Hani olur ya, ilkokulda sürekli parmak sallayan o disiplin kurulu başkanı… İşte müşavir o değil.
Eğer bir müşavir sadece “hatayı bulup cezayı kesen” kişiyse, o projede bir şeyler çoktan kopmuş demektir. Müşavirlik, beton dökülürken kenarda durup “Hatalı bu!” diye bağırmak değil; o betonun neden çatlayabileceğini daha mikser yoldayken sezip, müteahhidin kulağına fısıldamaktır.
Dramatik Veri: Bir projede revizyon maliyetleri, hatalar yapıldıktan sonra düzeltilmeye kalkılırsa projenin toplam bütçesinin %15’ine kadar tırmanabilir. Bu %15, sadece bir rakam değil; projenin nefesidir, kârıdır, belki de o binanın bitip bitmeyeceğidir. Müşavir, bu “bütçe canavarını” daha doğmadan boğan kişidir.
Sadece Bir “İmza Makinesi” Hiç Değildir
Şu sahneyi gözünüzde canlandırın: Masanın üzerinde yüzlerce pafta, onaylanması gereken hakedişler ve dışarıda bekleyen sabırsız bir ekip. Müşavir, o evrakların arasına gömülüp sadece “Görüldü” mührü basan bir robot değildir.
(Aslında bazen o kadar çok imza atılır ki, insanın eli uyuşur, harfler birbirine karışır; bu da işin o pek anlatılmayan, “insani” yorgunluk tarafı.)
Müşavir, o imzanın altındaki sorumluluğun sahibidir. O imza; “Ben bu demirin sıklığına, bu kaynağın kalitesine ve bu işçinin can güvenliğine kefilim” demektir. Yani bir noter değil, bir koruyucudur.
“Müteahhidin Düşmanı” Da Değildir
En büyük yanılgı bu sanırım. Şantiyede bir gerginlik, bir “biz ve onlar” havası olur hep. Oysa müşavir, işi yavaşlatan bir engel değil, projenin engebeli yolundaki navigasyondur. Düşünsenize; devasa bir gökdelen yapıyorsunuz ve zemin beklediğinizden daha yumuşak çıktı. Müteahhit panikler, iş sahibi para kaybedeceğim diye korkar. Müşavir burada “Durun,” der, “rotayı şuraya kırıyoruz.”
Burada asıl mesele şu: Müşavir, projenin vicdanıdır. İş sahibi parayı düşünür, müteahhit hızı düşünür; müşavir ise doğruyu düşünmek zorundadır. Peki ya doğru olan şey, herkesin canını sıkıyorsa? İşte o zaman işler ilginçleşiyor…
Peki, Sizin Projenizde Kim “Doğruyu” Söylüyor?
Müşavirliği sadece teknik bir zorunluluk, bir yasal prosedür olarak mı görüyorsunuz? Yoksa o koca beton yığınlarının ruhunu, güvenliğini ve geleceğini emanet ettiğiniz bir “akıl hocası” olarak mı?
Şimdi kendi işinize, projenize veya hayatınızdaki o büyük “inşaata” bir bakın. Etrafınızda sadece onaylayanlar mı var, yoksa size duymak istemediğiniz ama duymanız gereken gerçekleri söyleyen o “müşavir” ruhlu birileri mevcut mu?
Belki de bir sonraki adımda, o sevmediğiniz “itirazları” bir engel değil, bir kurtuluş simidi olarak görmeye ne dersiniz?